18-11-2011 om 10:08:49

Ook het boekenvak verkeert in een crisis. Er worden steeds minder boeken verkocht en de uitgevers hebben het dan ook moeilijk. Voordeel: ook in de literaire wereld worden mensen steeds creatiever en inventiever om een groter publiek te bereiken. Voorbeeldje: Deze week is de eerste Nederlandse blogtournee van start gegaan. Zie voor mijn bijdrage: link

Reacties worden op prijs gesteld. Vooral mensen uit de stad die overwegen om op het platteland te gaan wonen of die dat al hebben gedaan, schroom niet over je ervaringen te vertellen.
........................................ Melden

11-11-2011 om 08:30:13

Veel mensen lezen liever waargebeurde verhalen dan verzonnen verhalen. Zelfs als een roman alleen maar gebaseerd is op de werkelijkheid stijgen de verkoopcijfers enorm. Ik persoonlijk vind een roman juist boeiender als erin te lezen is hoe rijk iemands verbeelding is. En dan kan iemand nog best zeer realistisch schrijven, maar ik vind het mooi als het schrijfplezier ervan afspat. Waargebeurde verhalen lees ik ook wel, maar meer zoals ik een krant of tijdschrift lees. Met literatuur heeft dat weinig te maken. Hoe zit dat met jullie? Je mening wordt op prijs gesteld op link

Ik ben benieuwd naar jullie reacties.
................................................................................................. Melden

04-11-2011 om 09:41:24

Vincent Van Gogh heeft geen zelfmoord gepleegd, beweren de biografen Naifeh en White Smit. Ook zou hij helemaal niet zielig zijn of sympathiek. Integendeel, Van Gogh was in zijn leven een achterdochtig, kwaadaardig, driftig, obsessief, zelfingenomen, ondankbaar, ruw, schaamteloos en manipulatief persoon. Zeggen zij.

‘Vincent van Gogh. De biografie’ is een meer dan duizend pagina’s tellend boek dat erg veel aandacht heeft gekregen. In alle kranten en bij DWDD was het een veelbesproken onderwerp en afgelopen zaterdag werd er in De Volkskrant een hele pagina aan gewijd. Vier sterren kreeg het boek maar liefst. Het zou ‘een karakterologische afrekening zijn met het troetelkind van de Nederlandse schilderkunst’. ‘Vincent de verschrikkelijke’ stond er dan ook in dikke rode letters boven dit krantenartikel.

Maar wie is er nou verschrikkelijk? Ik persoonlijk zou in elk geval nooit een biografie lezen die zo boordevol oordelen staat. Dat Vincent van Gogh niet de sympathie van zijn biografen heeft kunnen winnen lijkt me weinig relevant. En dat de goede man geen zelfmoord heeft gepleegd wist ik al toen ik vijftien was.

Ik hou van Vincent Van Gogh – voor zover je van iemand kunt houden die al meer dan 120 jaar dood is. Het zijn niet zozeer zijn schilderijen die mijn hart hebben gestolen, maar zijn brieven die op mij een onuitwisbare indruk hebben gemaakt. Van Gogh schreef er honderden in zijn korte leven, soms wel twee of drie per dag. Van die brieven zijn er 1800 bladzijden bewaard. Ik ken alleen de bloemlezing ervan die al meer dan dertig jaar geleden door Jan Hulsker is samengesteld – toch nog altijd 700 pagina’s – maar ik overdrijf niet als ik zeg dat deze kennismaking met Van Gogh niet minder was dan een keerpunt in mijn leven.

De reden waarom ik zo geraakt was door de brieven van Van Gogh was niet omdat hij er sympathiek in overkomt. En zielig vond ik hem al helemaal niet. Zijn brieven zijn ook niet bijzonder mooi van taal en de inhoud is vaak erg prozaïsch. Ze gaan bijna altijd over (gebrek aan) geld, de noodzaak om verf, linnen en spanramen te kopen en het zoeken naar (steeds weer) andere huisvesting en modellen. Verder bestaan de brieven vooral uit observaties – voornamelijk van de natuur en uit beschrijvingen van zijn eigen tekeningen en schilderijen, waarover Van Gogh zelf soms razend enthousiast was, maar even vaak mateloos onzeker.

‘Nu eens vind ik het heel lelijk,’ schrijft Van Gogh regelmatig, ‘dan weer lijkt het me goed.’ Ik vind dit wel ontwapenend. Zonder iets te rationaliseren thematiseert hij zijn eeuwige onvermogen de kwaliteit van zijn eigen werk te beoordelen. Ook over het werkproces zelf is voor Van Gogh volkomen ambivalent.

‘Hoe ik het schilder weet ik zelf niet, ik kom met een witte plank voor de plek zitten die mij treft, ik kijk naar hetgeen ik voor ogen heb, ik zeg tot mezelf: die plank moet iets worden – ik kom terug ontevreden – ik zet het weg – en als ik wat uitgerust ben ga ik er met een soort angst naar kijken – en dan blijf ik nog ontevreden […] maar toch zie ik in mijn werk een terugklank van hetgeen mij trof […] maar het is nog niet het eigenlijke wat ik wil. […] Enfin, geduld en voortwerken is de kwestie.’

Hoewel Van Gogh in zijn brieven meermaals benadrukt dat leven voor de kunst een mens niet gelukkig maakt, vormde hij voor mij toch een grote inspiratiebron. Dat heeft deels te maken met de bevlogenheid waarmee hij kleuren beschrijft.

‘Ziehier de schets van een zaaier: een uitgestrekt veld met kluiten omgeploegde aarde, voor een deel uitgesproken paars. Een rijp korenveld, okergeel getint met een beetje karmijn. De hemel: bijna even chromaatgeel als de zon zelf, die chromaatgeel 1 is met een beetje wit, terwijl de rest van de hemel gemengd chromaatgeel 1 en 2 is. Dus heel geel.’ Enfin, dat gaat zo nog pagina’s lang door.

De basis voor Van Gogh’s obsessie met kleuren is de natuur zoals hij die in Zuid-Frankrijk ervaart. Over de Middellandse Zee schrijft hij:

‘Ze heeft een kleur als van makrelen, dat wil zeggen wisselend; je weet niet altijd of het groen of violet is, je weet niet altijd of het blauw is, want de seconde erna heeft de veranderlijke weerschijn een roze of grijze tint aangenomen.’

Deze poëtische beschouwing wordt overigens meteen gevolgd door een bedelbrief gericht aan zijn broer:

‘Nu ik hier de zee heb gezien, besef ik helemaal hoe belangrijk het is in het Zuiden te blijven en te voelen dat ik de kleur nog meer moet opvoeren […] ook als het duurder is. […] ondanks de tegenslag met de kosten lijkt het me toch dat er een betere kans is in het Zuiden dan in het Noorden.’

En twee dagen later:

‘Het spijt me wel wat je schrijft over het geld, dat je zelf krap zult zitten, maar het schilderen is soms zo verdomd duur en het komt er nu juist op aan dat men zijn eigen idee coûte que coûte volgt’.

En of zijn broer het geld deze keer wat eerder zou kunnen sturen dan al die andere keren.

Erg chic is dat natuurlijk niet, maar ik heb het al eens eerder gezegd en zal het nog wel vaker blijven herhalen: we zijn nu eenmaal niet alleen maar morele mensen.

Wat mij het allermeest geraakt heeft in de brieven van van Gogh is een citaat dat ik nu even niet zo snel kan traceren, daarom citeer ik uit mijn hoofd.

‘Ik kan heel goed leven zonder God, maar voor mij hoeft het niet als er niet iets groter is dan wat ik zo om me heen zie.’

En dat lijkt me de grote motivatie te zijn in zijn leven Van Gogh: het gaat niet alleen om geluk of om een goed mens te zijn, het gaat er ook om het leven op een hoger plan te tillen, althans om dat te proberen. En niet op te geven als het allemaal niet lijkt te lukken.

‘Het schilderen naar de natuur, het worstelen met de werkelijkheid – ik wil het niet wegredeneren, jarenlang heb ik haast vruchteloos en met allerlei trieste resultaten het zo aangepakt. En altijd zo doorgaan zou gekkenwerk zijn, en dom, toch zou ik die fout niet willen missen. […] te blokken, al is het schijnbaar tevergeefs, geeft een vertrouwdheid met de natuur, een degelijker kennis van de dingen.’

Strijdbaarheid en doorzettingsvermogen zijn misschien wel de belangrijkste dingen die ik van Van Gogh heb geleerd, maar wat mij werkelijk raakte was zijn bevlogenheid. En nu zijn er natuurlijk wel meer bevlogen mensen op aarde, maar meestal zijn dat idealisten, mensen die uit enthousiasme ergens aan beginnen en het hele leven ‘als één grote uitdaging’ zien. Nee, op dat soort optimisten zat ik als sombere adolescent niet te wachten. Van Gogh’s bevlogenheid stamde uit een heel andere hoek. Hijzelf beschrijft het zo:

‘Hoe lelijker, boosaardiger en zieker ik word, hoe meer ik mij wil wreken door briljante, goed geordende, schitterende kleuren te maken.’

Kijk, dat is nou een taal die ik als vijftienjarige begreep. En nog steeds begrijp.

Reacties zijn welkom. Het liefst hier, dan kunnen andere mensen meelezen:
link

maar een krabbeltje mag natuurlijk ook.

 Melden

28-10-2011 om 09:15:02

Van sommige boeken kun je eigenlijk niet zeggen waarover ze gaan. Nee, dat is niet waar: van sommige boeken kun je beter niet zeggen waarover ze gaan. Daar functioneert het ‘onderwerp’ louter als kader, een skelet als het ware waaromheen alles wat het verhaal zinnelijkheid en spierkracht verleent nog moet groeien. Bij zeer zeldzame boeken is het onderwerp van het verhaal zelfs geen skelet meer maar ronduit een staketsel, een hindernis die opgeworpen is om een al te gemakkelijke toegang tot het verhaal te verhinderen.

Waarom schrijvers dat doen? Muren bouwen? Dammen opwerpen? Drempels creëren? Geen idee. Werkelijk niet. Bij mijn eigen manuscript ging het per ongeluk. Misschien is het een vorm van trots – of van verlegenheid, wat volgens mij de andere kant is van dezelfde medaille. Hoe dan ook, erg handig was het niet en nu zit ik met de gebakken peren, want als iemand nu vraagt waar mijn manuscript over gaat sta ik altijd met mijn mond vol tanden.

Ik ben benieuwd wat Yves Petry zou zeggen als hem gevraagd wordt waar zijn befaamde boek ‘De maagd Marino’ over gaat. Een man amputeert de penis van een andere man, snijdt die man vervolgens de keel door, bewaart de smakelijkste delen van het lijk in de diepvriezer om er in de weken die volgen van te eten en begraaft de rest van het lijk in zijn tuin? Erg aansprekelijk is dit niet. En dat dit nare voorval daadwerkelijk gebeurd is doet niet ter zake, want het gaat Yves Petry duidelijk niet om de feiten. Hij houdt zich er ook helemaal niet aan. Vanaf de eerste regel zingt het boek zoch los van de realiteit.

Het verhaal begint met het einde: de krankzinnige bloederige sterfscene. Een gedrogeerde man, Bruno Klaus, wordt volledig volgens afspraak vastgebonden, ontmand, en de keel doorgesneden door Marino Mund. Meteen wordt duidelijk dat de twee een seksuele relatie hebben gehad.

Dan volgt een wisseling van perspectief en laat Yves Petry, met alle literaire middelen waarover hij beschikt, het (vrijwillige) slachtoffer postuum aan het woord. Hij blijkt een ontgoochelde literatuurdocent te zijn die niet meer gelooft in de macht van de verbeelding en zowel depressief als contactgestoord is. In dat laatste lijkt hij op de dader Marino, een passief moederskind van ongeveer veertig, van wie de rest van het boek de ziekelijke levensloop wordt gevolgd.

‘De maagd Marino’ is bepaald geen ‘feelgood-literatuur’, maar dat neemt niet weg dat het - samen met ‘Alsof het voorbij is’ van Julian Barnes - één van de mooiste boeken is die ik afgelopen jaar heb gelezen. Het is intrigerend, humoristisch, oorspronkelijk, en bevat zeer sterke psychologische observaties. En dit alles ook nog eens geschreven in een tegelijkertijd trefzekere en poëtische stijl – veel compacter en beter overigens dan zijn voorgaande boeken. Ja, alleen al vanwege de stijl is ‘De maagd Marino’ de moeite meer dan waard, maar steeds als ik het boek iemand aanraad is de reactie hetzelfde: dat gaat toch over die Duitse kannibaal? nee, dank je wel.

Jammer, want ook al heeft Yves Petry met dit boek de Libris Literatuurprijs gewonnen, het is niet iets wat je zomaar iemand cadeau doet. Mijn moeder zou me al zien aankomen. En de meeste vrienden van mij trouwens ook.

In een interview in Trouw las ik dat Yves Petry met ‘De maagd Marino’ heeft geprobeerd de werkelijkheid interessanter te maken dan die is en daar is hij heel goed in geslaagd. Hoewel het boek door en door realistisch is, is het een lofzang op de verbeelding die buitengewoon avontuurlijk is omdat ze niets ondenkbaar acht. En dat is volgens mij waar alle literatuur in wezen over gaat.

Reacties zijn ook welkom op link

---------------------------------------
 Melden

21-10-2011 om 11:21:59

In alles schuilt poëzie, maar in poëzie schuilt lang niet alles. Daarom dit keer over een heel ander soort boek.

In ‘Cesars aanpak’ laat Cesar Millan zien hoe je je verpeste hond weer de baas kunt worden, maar het is veel meer dan een instructieboek. Het is tegelijkertijd een autobiografie, een (milde) maatschappijkritiek, en een diepgravende uiteenzetting over de psychologie van honden, die je overigens net zoveel leert over jezelf. Welke verwachtingen heb jij van je hond? hoeveel tijd wil je aan hem besteden? Hoeveel tijd wil je over tien jaar nog aan hem besteden? Wat heb jij de hond te bieden?

Millan maakt haarfijn duidelijk dat wie een gezonde kameraadschap met zijn hond wil opbouwen, zich niet enkel moet verlaten op het schenken van genegenheid en ook niet alleen op het aanleren van commando’s. Energie, evenwicht, discipline en instinct. Dat zijn de kernwoorden van Cesar Millan. En hij legt het allemaal ook nog eens heel erg goed uit. Wat een held vind ik die man en je kunt ook nog heel wat van hem leren.

Dat een hond niet altijd vrolijk is als hij kwispelt, maar juist angstig of nerveus is, weten de meeste mensen inmiddels wel, maar nog lang niet iedereen weet dat een hond die je overal volgt, dat niet doet omdat hij zoveel van je houdt maar omdat hij erg onzeker is. En een hond die helemaal leip wordt van een bal is niet speels maar obsessief. Een hond die tegen je opspringt is niet blij je te zien, maar toont alleen dat hij geen respect voor je heeft. Dat wist ik ook niet.

En nu het goede nieuws. Bovengenoemd onnatuurlijk gedrag wordt altijd veroorzaakt door mensen. Onevenwichtige bazen zorgen voor onevenwichtige honden. Dus wie een plezierige hond wil, zal eerst aan zichzelf moeten werken. Het gaat er in de eerste plaats om het dier in je hond te zien. Elke keer als je de hond menselijke eigenschappen toedicht, zadel je hem op met verwachtingen waaraan een dier nooit kan voldoen. ‘Cesars aanpak’ is absoluut een aanrader voor iedereen die overweegt een hond te nemen of er al eentje in huis heeft.

Meer lezen kan op link

Reacties zijn welkom.
.......................................
 Melden

18-10-2011 om 10:19:04

Wie de nieuwste van Julian Barnes nog niet heeft gelezen, dit is daarvoor de perfecte dag. linkVanavond wordt ook bekend gemaakt of hij er de Booker Prize 2011 mee zal winnen. Hij verdient hem wel vind ik.
...
 Melden

14-10-2011 om 09:03:47

Wat een prachtig boek. Origineel, gedurfd, humoristisch en subtiel, en geschreven in een uitgebalanceerde, compacte stijl. Het beslaat slechts 158 pagina’s en toch is het onmiskenbaar een roman en geen novelle. Niet alleen omdat er veel in gebeurt, ook omdat er de nodige vragen worden opgeroepen. Vragen als ‘tot hoever reiken de grenzen van verantwoordelijkheid?’ ‘Draag je ook schuld als je niet zozeer de alomvattende oorzaak bent van een drama maar slechts een schakeltje vormt in het geheel?’ Een schakeltje dat overigens wel bijdraagt aan de opeenhoping van schade, pijn en kwetsuur.

De hoofdpersoon is Tony Webster, een gematigde en ook enigszins middelmatige man van boven de zestig. Als hij terugkijkt op zijn leven kan hij met een gerust hart concluderen dat hij het redelijk goed heeft gedaan. Hij is in elk geval niet ontevreden. Hij studeerde, had vrienden, kreeg twee keer verkering, beide relaties gingen na krap een jaar weer uit, hij doorliep een bescheiden carrière, trouwde, kreeg een dochter, het huwelijk strandde onverhoopt, maar de scheiding verliep relatief onproblematisch en inmiddels is Tony grootvader en gepensioneerd. Het gaat er niet om of je schade oploopt in je leven, het gaat erom hoe je ermee omgaat, aldus Tony’s levensfilosofie. Zijn leven was misschien niet perfect of heroïsch maar de schade bleef beperkt.

Een marginaal bestaan, Tony zal zelf de eerste zijn om dit te erkennen, maar dit beeld wordt wreed verstoord door een vreemd bericht. Hij krijgt te horen dat de moeder van zijn eerste vriendinnetje Victoria hem 500 pond en twee documenten nalaat. Deze moeder kan Tony zich maar nauwelijks herinneren. Hij heeft haar slechts één keer ontmoet, tijdens een vervelend verlopen weekend thuis bij zijn vriendin, en hij begrijpt dan ook niet waarom deze vrouw juist hem iets nalaat.

Victoria zelf heeft hij in geen veertig jaar gezien. Het enige wat hij nog weet is dat zij, nadat hun relatie beëindigd was, iets kreeg met één van zijn vrienden, Adrian. Vanaf het begin van het boek is duidelijk dat Adrian een belangrijk personage is, misschien is hij wel de eigenlijke hoofdpersoon en niet Tony. Adrian is intelligent en authentiek en de vriend die Tony altijd het meest bewonderd heeft, het feit dat hij iets met zijn ex begint, betekent desalniettemin het einde van die vriendschap.

Pas veel later, als Tony op reis is in Amerika en al lang een nieuwe vriendin heeft, hoort hij dat zijn vriend van vroeger zelfmoord heeft gepleegd. Typisch Adrian, vindt Tony. Die jongen heeft het heft altijd al in eigen handen genomen, terwijl Tony zelf het leven eigenlijk alleen ondergaat, langzaam bouwend aan herinneringen.

Een deel van de nalatenschap die Tony erft blijkt vreemd genoeg het dagboek van Adrian te zijn. Hoe komt de moeder van Victoria in godsnaam aan dit dagboek? En waarom wordt het hem nagelaten? Eindelijk begint het Tony allemaal te dagen waardoor het beeld van zijn jongere ik drastisch verandert.

Wil je jouw leeservaring delen met dit boek of met andere boeken van Julian barnes? Dat kan op http://www.mariafoerier.nl.oudeliefderoestniet

Alvast bedankt voor je reactie. Melden

BOEKEN