Boeken
Wolkenatlas (2004) Van David Mitchell
Romans
540 pagina's
Wolkenatlas is alleen al door zijn structuur bijzonder. Vijf verhalen worden in eerste instantie maar tot de helft verteld: het avontuurlijke reisjournaal uit 1850 van notaris Ewing, de hilarische brieven van de musicerende oplichter Frobisher uit Zedelghem, de thriller van roddeljournaliste Luisa Rey, de krankzinnige lotgevallen van de uitgever Cavendish en de futuristische ondervraging van Sonmi-451. Het zesde verhaal, de kern van het boek, is compleet en speelt ver in de toekomst, wanneer de mensheid bijna te onder is gegaan. Pas daarna worden de andere verhalen afgerond en voert Mitchell de lezer met zijn spannende stijl, zijn sturende woordkeus, zijn humor en zijn ontroerende details weer gemakkelijk door al de genres terug in de tijd, tot aan het laatste woord.
Uitgever: Em. Querido´s Uitgeverij B.V.ISBN: 9021474913
Toegevoegd door Puk
Stem hier:
4,50 / 16 stemmen
4,50 / 16 stemmen
Reacties
Soapie2010,
5 / 5
Wow! Wat een mindfuck! Serieus, dit boek is echt ingenieus gewoon! Schrijver David Mitchell heeft met 'Wolkenatlas' een waar meesterwerk afgeleverd: een boek met zes korte verhalen, waarvan er vijf worden onderbroken, maar die allemaal met elkaar in verband staan.
We zien hoe het Pacifische dagboek van Amerikaans advocaat Adam Ewing uit 1850 van invloed is op de brieven van de Engelse oplichter Robert Frobisher, naar zijn goede vriend/geliefde Rufus Sixsmith, uit 1931. Sixsmith speelt daarentegen weer een rol in de Luisa Rey-thriller, gesitueerd in Californië in 1975, die op haar beurt weer van invloed is op de hedendaagse (lees: 2004) komische vertelling van de bejaarde Engelse uitgever Timothy Cavendish. Na Cavendish gaat de fantastie met Mitchell op de loop, want je bevindt je ineens in het futuristische Nea So Copros, het voormalige Korea, waarin we een interview (orison) van de kloon Sonmi-451 kunnen lezen. In het laatste verhaal, gesitueerd in het post-apocalyptische Hawaï, wanneer de mensheid bijna volledig ten onder is gegaan en de wereld alleen nog maar wordt bewoond door een primitief volk, vertelt de oude Zachry hoe zijn jonge jaren zijn vergaan en hoe de god Sonmi (!) en de boze geest Old Georgie een rol in zijn leven hebben gespeeld.
Na het verhaal over Zachry gaan de eerdere verhalen weer verder, met in de juiste volgorde: Sonmi-451, Timothy Cavendish, Luisa Rey, Robert Frobisher en ten slotte Adam Ewing. Het boek leest daarom als een soort baboesjka-pop: het valt als het ware uit elkaar en wordt na het post-apocalyptische verhaal weer in elkaar gezet, waardoor het een logisch geheel wordt. Elk verhaal is telkens weer in een geheel andere stijl geschreven. Of het nou in de stijl van een oud dagboek, vooroorlogse brieven, een spannende thriller, een komedie, een futuristisch interview of een spannend verhaal bij een kampvuur is, er is voor ieder wat wils. Door de verschillende stijlen waan je je in verschillende dimensies en door Mitchell's ingenieuze schrijfstijl kan je niet anders dan meeleven met de hoofdpersonen.
En hoewel 'Wolkenatlas' een geniaal boek is, kon mij het verhaal van Adam Ewing toch minder boeien dan de rest van het boek. Jammer dat het daar dan weer mee begint én eindigt. Het middelste gedeelte (het zesde, post-apocalyptische verhaal, dus) was op zich best moeilijk door te komen door de primitieve taal die werd gesproken. Wel goed verzonnen en ook fantastisch vertaald, dat wel. Je moet er maar opkomen! Mijn favoriete gedeelten zijn overigens de thriller van Luisa Rey, het komische verhaal van Timothy Cavendish en het interview met de kloon Sonmi-451, die toevallig genoeg ook de corrumperende macht van grote bedrijven en overheidsinstanties weergeven.
Anyway, hier en daar zie ik ook negatieve comments over het boek, vooral over het 'feit' dat het slecht vertaald zou zijn. Als student vertaler Engels kan ik zeggen dat dat zeker niet het geval is! Met het vertalen van literaire romans kan je natuurlijk wat vrijer zijn dan met juridische of medische teksten, dat is gewoon een feit. Sterker nog: letterlijk vertalen in een roman zou een vreemd- en krom lopende vertaling opleveren, al kan een vertaler zich natuurlijk niet al te veel vrijheden permitteren (behalve als je een primitieve taal als die van Zachry moet omzetten in een begrijpelijke tekst!). En behalve de letterlijke overname van termen als inches, yard, pounds, voet en mijl (die hadden best even omgezet kunnen worden in bijvoorbeeld centimeters, meters, grammen en kilometers), is 'Cloud Atlas' prima vertaald. Sterker nog: sommige dingen in de vertaling voegen zelfs nog eens wat toe, omdat je de clou in de originele versie gemist had, bijvoorbeeld. Er waren wel een paar spellingfoutjes, maar dat heeft denk ik meer te maken met de typografie van het boek...
Al met al, en ondanks het minder boeiende verhaal van Adam Ewing, heeft 'Wolkenatlas' de eerste plaats als mijn favoriete boek overgenomen van de scifi-serie 'Gone', gewoon omdat het een geniaal, briljant en ingenieus (ja, ik weet dat dat synoniemen zijn) boek is. Zoals ik in het begin van mijn review al bekendmaakte: wat een mindfuck! Geen enkel boek heeft me na het omslaan van de laatste pagina nog zó lang in de ban gehouden als menig ander boek dan ook. En je bent een goede schrijver en verhalenverteller als je dat bij MIJ voor elkaar krijgt! I was blown away! David Mitchell kan dit meesterwerk gewoon niet meer overtreffen. En doet hij dat wel, dan is hij beter dan ik had gedacht!
Meldenelbert1958,
niet gestemd
Ik denk dat ik te weinig rust heb om me op dit soort boeken te concentreren en te doorgronden, ik had moeite om me in te leven met name in de surrealische en historische gedeelten van het boek.
Gezien de alleen maar lovende reacties op het boek zal het ongetwijfeld aan mij liggen dat ik er niet doorheen kwam,ik heb het boek na 250 bladzijden weg gelegd, mogelijk dat ik het later nog eens probeer, deze keer beleefde ik er helaas te weinig plezier aan.
MeldenMies,
4 / 5
Ik heb maar bijzonder weinig toe te voegen aan de lovende recensies hieronder. Wat een ingenieus gecomponeerd en bijzonder verteld verhaal. Of liever verhalen dus. Verhalen die allemaal op een bijzondere wijze aan elkaar gelinkt zijn.
Als je het - zoals Mitchell - aandurft om voor elk verhaal met een andere schrijfstijl op de proppen te komen dat heb je wel lef. En dan heb je wat in je mars als het je nog lukt ook.
Daar zit 'm voor mij nu toch net een beetje de kneep. Ik geef Wolkenatlas daarom toch die vijf duimen niet. Ik vind niet elk verhaal en elke wijze van verhalen even sterk. Dat is ook een bijkans onmogelijke opgave realiseer ik me terdege.
Tja, laten we het op een viereneenhalf houden dan.
Meldenmaria,
5 / 5
Fantastisch boek met zes ingenieus verweven verhalen in een bijzondere structuur. Wat moet je eigenlijk nog zeggen over zo’n alom bejubelde roman. Al dat gejubel is namelijk helemaal terecht. (En helaas ben ik mijn aantekenblad kwijt, dus dat maakt het ook lastig 
)
Even ‘uit mijn hoofd’ en met behulp van de stickertjes dus maar.
Mijn twee favoriete verhalen zijn die over Somni 451, het interview met de voormalig serveerster in de eterie van Papa Song en die over Zachry en Meronym in The Nine Folded Valleys op een primitief eiland in de ‘osejaan’ in een post-apocalyptische wereld na De Val.
De bizarre wereld van Somni-451, zie je via een orison, het gaat over fabrikaten en volbloeds, een euthanasium, binnenkamerhersenmetingen, spertijd, stimuline etc. Een vaag bekend maar beangstigend beeld wordt opgeroepen.
In het verhaal over Zachry wordt een primitieve taal gebruikt, die in het begin vreemd aandoet maar snel went. De Valleimensen vereren één god met de naam Somni(!): ‘Meestal konde we d’r nie zien, soms werd ze wel gezien, een ouwe vrou med’un stok, maar ik heb d’r ook wel’s gezien, as stralend meissie. Somni helpte de zieke, maakte kapot gluk weer heel en as’n echte en beschaavde Vallei man dood ging neemde ze z’n ziel en brengde die naar een schoot ergens in de Valleie’
Met behalve de onvergetelijke Zachry, fantastische figuren als Ouwe Georgie, Ouwe Klets Ma en natuurlijk Meronym. Zij vertelt Zachry over de oorzaak van De Val. ‘De Slimheid van de Ouden heef ziekte bedwonge, kielemeters, zade en wondere gwoon gemaakt, maar één ding heef’t nie bedwonge¸nee, een honger in de harte van de mense, ja, een honger naar meer…..meer spulle, meer ete, hoogre snelheid, langer leve, maklukker leve, meer macht…..daarom hebbe de Ouden de kliemate uitgescheurd, de zeeën warm gestookt, de grond vegiftigd met dolle atome en gerommeld met bedoorve zade waardoor niewe pest geboren werd en bebies misvormd werde gebore’
Kunnen we in onze zak steken! Maar toch eindigt dit verhaal met een sprankje hoop.
Een fantastisch boek om beslist nog eens te lezen, je kunt er steeds weer nieuwe dingen uithalen, denk ik!
MeldenBrixy,
5 / 5
Fantastisch fantasierijk en heerlijk om te lezen. Zonder moeite volg je Mitchell tussen de verschillende tijdsperiodes en genres heen, een lastig boek kan je het dus eigenlijk niet noemen.
Maar....ik vermoed dat er heel wat meer “lagen” en verwijzingen ertussen verststopt zijn,die ik hoogstwaarschijnlijk voor meer dan de helft niet begrepen heb. Sommigen zijn overduidelijk zoals de verwijzingen naar 1984, brave new world en Utopia (die CU nu aan het lezen is). Ook is duidelijk daat Mitchell een spiegel halverwege het boek geplaatst heeft waardoor de tijd in plaats van oplopen weer terugloopt. Dat klinkt ingewikkelder dan het is. Vooralsnog is het makkelijk te volgen.
Vervolgens lees ik, na afloop, een recensie die beargumenteerd dat dit ook een metafoor zou kunnen zijn voor een verhaal uit de oudheid waar zijn verhalen zich aan spiegelen, namelijk aan Vergilius’ Aeneis.
Vergilius bundelt losse verhalen tót Aeneis, waar Mitchell Aeneis “versnippert” in losse verhalen….een metafoor voor Vergilius verhaal over “de opbouw van Rome” versus “de destructie van civilisatie” van Mitchell.
Het klinkt aannemelijk dat dit de bedoeling van Mitchell zou kunnen zijn geweest, maar, zoals gezegd, is dit niet mijn eigen briljante analyse.
Analyse of niet, dit boek is geweldig!
Melden