Van Milan Kundera
Website:www.kundera.de/english
Romans
368 pagina's
Tomas, de lichtheid. Terezan, de zwaarte. Sabina, het verraad. Franz, de droom. Vier personages, vier manieren om in de wereld te staan, en het verhaal van hun botsing. Tomas ontmoet Tereza en trouwt met haar, maar kan zijn hang naar losse relaties niet opgeven. Sabina is zijn favoriete minnares: ook zij wil zich niet binden. Wanneer Franz, haar nieuwe geliefde, zijn vrouw voor haar in de steek wil laten, verdwijnt ze dan ook uit zijn leven. Hij zet zijn Grote Mars voort, terwijl Tereza en Tomas alsnog beleven wat onmogelijk leek: een idylle. Kundera bouwt dit verhaal uiterst geraffineerd op, in een spel vol variaties, dromen en bespiegelingen. Als geen ander is hij er in dit boek in geslagd ernst en lichtheid te verenigen. Met dit inmiddels klassiek meesterwerk - dat bovendien verfilmd werd - brak Kundera door bij het grote publiek.
Uitgever: AmboISBN: 9789026318689
Toegevoegd door ans
4,21 / 38 stemmen

Het viertal Thomas, Franz, Tereza en Sabina lieten bij mij stuk voor stuk een diepe indruk achter en kwamen zowaar tot leven tijdens het lezen van De ondraaglijke lichtheid van het bestaan.
De situaties die zich in het verhaal voordoen zetten je als lezer aan het denken, maar dat had ik eigenlijk al na het zien van de titel. Het las voor mij traag maar gemoedelijk. Mijn interesse stond op scherp bij het ontvangen van onderwerpen als communisme, koude oorlog en de mens die in zijn leven een rol vervuld.
Eén ding is voor mij duidelijk: dit is een boek wat ik nogmaals dien te lezen wil ik het me dieper tot me door kunnen laten dringen, ik ben eigenlijk al op voorhand ervan overtuigd dat ik bij een herlezing weer nieuwe dingen tegenkom of dat mijn gedachtengang er weer andere wendingen aan gaat geven. Voor nu alvast een dikke 4 duimen.

Wat is het leven, liefde, hoe kijk je tegen het leven aan. Over alles wordt in dit boek gefilosofeerd.
Duidelijk wordt dit gemaakt door het kleine woordenboek van onbegrepen woorden, woorden kunnen voor verschillende mensen een heel andere lading hebben. In hoeverre begrijpen we elkaar werkelijk.
Een prachtig boek, stof tot nadenken.

Een bijzonder boek... je wordt aangesproken, meegenomen... je krijgt uitleg en als 'bonus' leef je een tijdlang in het Tjechoslowakije van vlak, tijdens en na de Praagse lente aan de hand van Tomas, Tereza en Sabina en een tijdje in Zwitserland met de drie eerder genoemden en Franz. Naast de verhalen van hun levens, wordt er regelmatig tijd en ruimte ingeruimd voor wat je zou kunnen noemen: filosofische bespiegelingen.
Eén van de mooiste 'filosofische bespiegelingen' in het boek gaat over het verschil tussen medelijden en medeleven. Een steeds terugkerend item van bespiegeling is.. herhaling. Daar begint Kundera mee op de eerste pagina door te refereren aan Nietzsche's eeuwige terugkeer. Kundera komt, behalve op herhaling, aan het (bijna) eind van het boek ook op Nietzsche terug; hij vertelt het beroemde verhaal na van Nietzsche en het paard dat geslagen wordt en schrijft:
"Maar ik heb het gevoel dat juist daarom zijn gebaar een verstrekkende betekenis had. Nietzsche vroeg het paard vergiffenis voor Descartes. Zijn waanzin (zijn breuk met de mensen) begint op het moment dat hij om het paard huilt.
En dat is de Nietzsche van wie ik hou, ..."
Laat ik ook niet vergeten om het Klein woordenboek van onbegrepen woorden te noemen, dat zo prachtig duidelijk maakt hoe dezelfde woorden zulke totaal andere ervaringen oproepen en (dus) emoties bij mensen kunnen losmaken... iets waarvan we ons zelden - en dan vaak nog maar ten dele - bewust zijn.
Er is eigenlijk veel te veel om dat echt recht te doen in een korte reactie, want bv. ook dat miljoenste verschil kan/mag ik niet vergeten te noemen. Het stukje wat me daarvan het beste zal bij blijven, is:
"Tussen Hitler en Einstein, tussen Brezjnev en Solzjenitsyn zijn veel meer overeenkomsten dan verschillen. Zou je het met een getal kunnen uitdrukken, dan is tussen hen één miljoenste verschillend en negenhonderdnegenennegentigduizend negenhonderdnegenennegentig miljoenste gelijk."
Maar ik kan en mag niet doorgaan en doorgaan, dus ik eindig met een quote afkomstig uit het (bijna) einde van het boek:
"Maar vooral: geen mens kan een ander mens het geschenk van de idylle geven. Dat kan alleen een dier, want dat is niet uit het paradijs verstoten. Liefde tussen mens en dier is idyllisch. Ze kent geen conflicten, geen hartverscheurende scènes, geen ontwikkeling. Karenin omringde Tereza en Tomas met zijn leven gebaseerd op herhaling, en hij verwachtte van hen hetzelfde.
Als Karenin geen hond was geweest, maar een mens, zou hij vast al lang tegen Tereza hebben gezegd: Hoor eens, ik baal ervan om elke dag met een croissant in mijn bek te lopen. Kun je niet iets nieuws voor me verzinnen? Die zin omvat de gehele verdoemenis van de mens."