Boeken
De Schilder en het meisje (2010) Van Margriet de Moor
Website:www.margrietdemoor.nl
Romans
304 pagina's
Het is 3 mei 1664, de dag dat een achttienjarig meisje publiekelijk wordt gewurgd op de Dam in Amsterdam. Het is een evenement waar de halve stad voor uitloopt. De schilder uit de roman voelt geen neiging te gaan kijken. Hij heeft zijn gedachten bij een belangrijk doek dat hij heeft opgezet en waar hij die ochtend materiaal voor heeft gekocht: rode en gouden pigmenten. Later die dag hoort hij van zijn zoon de details over haar gruwelijke laatste minuten. Margriet de Moor vertelt het spannende verhaal van Elsje Christiaens, een meisje uit Jutland dat in een barre winter besluit per boot naar Amsterdam te reizen. Daardoorheen loopt het verhaal van de schilder en het verdriet over zijn gestorven vrouw. In een lichte stijl beschrijft De Moor hoe gebeurtenissen uit zijn heftige levensloop op de dag van de terechtstelling met de lotgevallen van het meisje verstrengeld raken, uitmondend in een doodstille ontmoeting.
Uitgever: De Bezige BijISBN: 9789023457497
Toegevoegd door Arthur
Stem hier:
3,20 / 5 stemmen
3,20 / 5 stemmen
Dizzie waardering:
5 / 5
Dizzie recensie
De schilder en het meisje is een roman. Maar veel meer dan een roman is het een gedicht, een sfeerbeschrijving, een droom, een schilderij. Margriet de Moor gaat diep in op de gevoelens en overwegingen van de twee hoofdpersonen van het boek: de schilder, Rembrandt, en het meisje; Elsje. Rembrandt is voor de tweede keer weduwnaar, hij heeft financiële moeilijkheden en conflicten met de regenten van de stad. Bovendien worstelt hij met wat later 'Het Joodse bruidje' zal worden. Elsje is een Deens meisje dat haar geluk zoekt in het Amsterdam van de gouden eeuw, een zoektocht die haar weinig geluk brengt. De Moor volgt die twee met aandacht, soms met humor en vooral met heel veel sfeertekening. Ze wisselt hun beider geschiedenis af.
Het verhaal zelf is gauw verteld. We zien, hoe Elsje de boot naar Amsterdam neemt en na een niet altijd voorspoedige tocht in Amsterdam aankomt en daar werk en haar zus, die haar is voorgegaan, zoekt. Ze vindt geen van beide. Haar hospita zet haar onder druk: Elsje kan de huur niet betalen en komt tot de ontdekking, dat dan maar een beloning in natura van haar verlangd wordt. Ze vermoordt hierop haar hospita met een bijl. Elsje wordt ter dood veroordeeld en publiekelijk opgehangen met de bijl erbij.
De schilder is bezig in zijn atelier, hoort van zijn aangeslagen zoon over de terechtstelling en gaat kijken op het galgenveld. Vervolgens maakt hij twee tekeningen van het meisje dat daar hangt. Hoewel de titel anders doet vermoeden, komen de schilder en het meisje dus niet in leven bij elkaar – maar door de tekeningen blijven zij vervolgens in zekere zin wel samen.
Zoals gezegd beschrijft De Moor de gevoelens en overwegingen van de schilder en het meisje indringend. Tegelijk creëert ze echter distantie: als lezer zijn we niet helemaal ter plaatse, worden we als het ware op afstand gezet. Dit wordt veroorzaakt door haar wat ver uit gesponnen en vaak laconieke taalgebruik en door de verschuivingen in de tijd. Het verhaal speelt in de gouden eeuw, maar op allerlei plaatsen maakt De Moor opmerkingen over de tijd daarna; ze heeft het bij voorbeeld over 'een kroeg die over enkele eeuwen de Staalmeesters zou heten' Dat afstandelijke kun je zien als een bezwaar; het stelt je echter ook in de gelegenheid om de prachtige beelden die De Moor neerzet goed te zien en te waarderen. Zo schildert zij de barre tocht over het ijs vanuit Denemarken, het wrede proces door de zelfgenoegzame regenten, de gesprekken vol stiltes tussen Rembrandt en zijn zoon. Margriet de Moor heeft met De schilder en het meisje een roman geschreven die, mits met geduld gelezen, uiterst genietbaar is.
Margriet de Moor (1943) beschrijft graag het ongerijmde: de toevallige ontmoetingen die een leven kunnen veranderen. Bekende titels zijn Eerst grijs, dan wit, dan blauw, De virtuoos, Kreutzersonate en de essaybundel Als een hond zijn blinde baas.
Reacties
Boekenwurm1,
2 / 5
Ik had veel meer van dit boek verwacht. Ben ik misschien een te ongeduldige lezer? 'De schilder en het meisje' kon mij gedurende lange tijd niet boeien; er zat nauwelijks vaart in het boek. Verhaal is al snel duidelijk en eigenlijk is het dan een lang en slaapverwekkend relaas (kabbelt maar voort zonder nieuwe aspecten). Pas de laatste hoofdstukken wordt het boek beter en pakkender.
Meldendigitaldolf,
4 / 5
De schilder en het meisje is een mooi geschreven roman waarbij Margriet de Moor helemaal in het hoofd duikt van de schilder en dit zeer overtuigend doet (ze heeft dan ook kunstgeschiedenis gestudeerd en is getrouwd met een beeldend kunstenaar).
Ze noemt de schilder niet bij naam maar het is wel duidelijk dat het om Rembrandt gaat aangezien hij de tekeningen van Elsje heeft gemaakt. Het is literair smullen met deze min of meer historische roman. Af en toe trekt ze de lezer met een zin of een paar zinnen terug in het heden. Dat is een keuze die zij heeft gemaakt. Op een plek, waar de schilder in gedachten in gesprek is met Titiaan werkt dit voor mij. Verder niet en vind ik het zelfs een beetje storend. Vandaar dat ik dit boek "slechts" een waardering van 4/5 gegeven heb.
Ik raad dit boek zeer zeker aan voor de literaire smulpaap die er de tijd voor kan nemen om dit werk in zich op te nemen.
Meldenlente,
3 / 5
De 2 verhaallijnen laten een mooi tijdsbeeld zien, de 17e eeuw. Maar waarom de 2 verhalen bij elkaar komen werd me niet duidelijk. Ook het heen en weer schieten in de tijd haalt voor mij de vaart en een vloeiende beweging uit het boek. Jammer, had er meer van verwacht.
MeldenErika,
3 / 5
Het is inderdaad een boek wat je rustig moet lezen en dat is voor een snellezer als ik erg moeilijk. Er zit weinig vaart in het boek en je moet eigenlijk de zinnen en het verhaal op je in laten werken. Er gebeurt eigenlijk niet zoveel in het boek maar de verschillende verhaallijnen vanuit de hoofdpersonen zijn goed uitgewerkt. Het is wel een ander boek dan wat we gewend zijn van Margriet de Moor, ik blijf "De verdronkene" als favoriet zien.
Meldenverwijderd 140,
4 / 5
Margriet de Moor schrijft bijna poëtisch, wat prachtig aansluit bij de sfeer en tijdbeeld van deze roman. Persoonlijk was het even overschakelen naar een lagere versnelling om zo alles in mij op te kunnen nemen. Een schilderachtig portret, deze vertelling.
Melden
