Boeken
Witte nachten (2010) Van André Aciman
Literaire thrillers
320 pagina's
Een man van eind twintig gaat op kerstavond naar een groot feest in Manhattan. Een intrigerende vrouw stelt zich aan hem voor met de woorden: 'Ik ben Clara.' In de zeven dagen die volgen, ontmoeten ze elkaar elke avond in dezelfde bioscoop. De man is diep onder de indruk van haar, maar waagt het niet als eerste een stap verder te gaan. De spanning tussen de twee loopt steeds verder op, en wordt gevoed door twijfel, hoop en wantrouwen. Ze komen nader tot elkaar maar drijven tegelijkertijd steeds verder van elkaar af. Op oudejaarsavond culmineert alles in een magische finale met de belofte van een nieuw begin. Witte nachten is een onvergetelijke verkenning van de magische sferen waarin hartstocht, angst en het verlangen om liefde te tonen en om liefde te vragen ons leven voorgoed kunnen veranderen. Aciman schreef een indringend en romantisch verhaal tegen de achtergrond van een sprookjesachtig winters decor – wederom een briljante roman van een volleerd stilist.
Uitgever: AnthosISBN: 9789041416414
Toegevoegd door Arthur
Stem hier:
0,00 / 0 stemmen
0,00 / 0 stemmen
Dizzie waardering:
3 / 5
Dizzie recensie
De naamloze verteller van Witte nachten ontmoet op kerstavond tijdens een feest Clara. Clara ziet de hoofdpersoon een beetje verstopt achter de kerstboom zitten, loopt naar hem toe en stelt zich voor met de woorden: 'Ik ben Clara'. De hoofdpersoon, toch al niet op zijn gemak op het feest waar hij niemand kent, wordt daarmee compleet overrompeld. Onmiddellijk trekt hij allerlei conclusies over Clara, die hij allemaal na enige overweging weer verwerpt. Hij weet niet goed hoe hij moet reageren of wil reageren; hij twijfelt aan haar bedoelingen en weet niet hoe hij haar uitspraken moet interpreteren. Die onzekerheid blijft hem parten spelen, ook als ze elkaar in de dagen en nachten die volgen, langzamerhand beter leren kennen en er een intieme sfeer tussen hen begint te ontstaan. Zo leidt het vinden van een antwoord op een sms, die Printz Oskár - zoals hij inmiddels door Clara wordt genoemd - op de derde dag ontvangt, tot de volgende overwegingen: Ik wilde reageren met een vastberaden 'Akkoord', maar besloot de toon wat af te zwakken tot het wat optimistischer, maar formulaire 'Prima', wat ik eerst veranderde in het inschikkelijke 'Ik zal er zijn', vervolgens in het telegramachtige 'Zal er zijn', wat ik op het allerlaatste moment wilde temperen tot het vriendelijkere en minder directe 'Tot dan', om uiteindelijk toch te kiezen voor het eerder verworpen 'Prima'.
Alles zo bedekt en bedacht. Onecht. Van beide kanten? Of alleen van mijn kant?
Alles wat de verteller zich tijdens die dagen voorneemt om te doen en dan weer niet te doen, alle afwegingen die hij maakt, alle indrukken die hij opdoet van Clara met alle overwegingen die hij daarbij heeft, worden weergegeven. De gesprekken die ze voeren zijn soms voorzichtig, dan weer prikkelend, regelmatig afwerend, dan weer uitdagend en naarmate de dagen vorderen steeds erotischer van inhoud, maar vrijwel nooit spreken ze zich rechtstreeks uit. Ze vinden hun eigen termen uit en proberen elkaar regelmatig af te troeven door hun literaire en muzikale kennis te etaleren. De spanning tussen beiden loopt voelbaar op in de loop van de dagen en nachten tussen kerstavond en nieuwjaar waarin ze elkaar blijven ontmoeten en leidt uiteindelijk tot een climax.
Voor zover de lezer niet door zou hebben wat er aan de hand is, wordt dat wel duidelijk gemaakt door het gegeven dat beiden dol zijn op films van Éric Rohmer, waar woorden van de hoofdrolspelers ook lang niet altijd overeenkomen met hun daden en de gedachten, gevoelens en emoties van de personages belangrijker zijn dan het verhaal. Clara's scherpe reactie op de onschuldige opmerking van een bioscoopbezoeker (Maar in het echt doen mensen toch helemaal niet zo, en ze praten al helemaal niet zo) zou kunnen worden opgevat als een duidelijke hint over de bedoelingen van Aciman met deze roman. Duidelijker hints zijn natuurlijk de titel en het verhaal zelf, maar voor alle zekerheid, legt de hoofdpersoon zelf al het verband met Dostojevski's Witte nachten uit. De verleiding is daarom ook groot om Witte nachten te beschrijven als een eigentijdse, Amerikaanse versie van Dostojevski's verhaal, geregisseerd door Éric Rohmer en opgeschreven door André Aciman. Maar met evenveel recht kan het gekarakteriseerd worden als een romantisch verhaal over een opbloeiende liefde tussen twee 'upper class', tamelijk snoeverige, maar ook onzekere mensen.
Dat je niet echt het gevoel hebt een romance mee te maken, is de bijna-onmogelijkheid om een band met de hoofdrolspelers te krijgen, omdat het simpelweg niet zulke sympathieke mensen zijn. De stilistisch fraaie wijze van vertellen van Aciman, moet ervoor zorgen dat je toch gefascineerd en soms zelfs ontroerd wordt door de irritant onzekere verteller en de hautaine Clara. Of dat echter bij iedere lezer zal lukken, is zeer de vraag.
Witte nachten is Acimans tweede roman; hij bracht in 2007 zijn eerste roman Noem me bij jouw naam uit, nadat hij eerder al een tweetal non-fictie boeken geschreven had: Out of Egypt, False papers: essays on exile and memory. Daarnaast heeft hij een boek samengesteld en geredigeerd, The Proust Project, waarin de favoriete passages van 28 auteurs uit Prousts Op zoek naar de verloren tijd zijn opgenomen.
Reacties
Er is nog geen reactie geplaatst op dit boek. Kom op! Laat jezelf eens horen en reageer!
