De onrustzaaier is Van Maanens tweede roman en verscheen in 1954. De titel slaat op het nieuwe hoofd van de openbare school in een klein provinciestadje, een charismatische figuur die al spoedig na zijn aanstelling het gewone leven op zijn kop zet met opruiende filosofieën. Opruiend, tenminste, voor de notabelen van de stad, die zenuwachtig worden van het al te gezonde verstand van 'meester Chris' en slechts een jaar nodig hebben de nieuwlichter weer uit hun midden te bannen. Aanleiding daartoe is een reeks bizarre voorvallen, die - zo droog-surrealistisch als ze zijn opgediend - nu doen denken aan de films van Alex van Warmerdam. Het verhaal wordt verteld door de even weifelmoedige als hypocriete notaris Pilaar (Pilatus), die een onvervalst Van Maanen-thema vertegenwoordigt: dat van vriendschap en verraad.