Boeken
Wie houdt dan stand? (2009) Van Andrea Bajani
Romans
188 pagina's
De jonge Lorenzo trekt naar Boekarest om daar de begrafenis bij te wonen van zijn moeder, die hem in zijn kindertijd achterliet bij zijn stiefvader. In een eerlijke en ontroerende monoloog aan zijn overleden moeder haalt hij herinneringen op aan zijn jeugd, toen de idylle van een gelukkig gezin nog niet doorbroken was door haar vertrek. ‘Ik kom terug,’ zegt Lorenzo’s moeder als ze op het punt staat voorgoed naar Roemenië te verhuizen. Ze wil daar samen met haar nieuwe liefde hun bedrijf in zogenaamde ‘afslankeieren’ voortzetten. Lorenzo zal haar pas weer terugzien als ze gestorven is. Wie houdt dan stand? is een breekbaar verhaal over schuld en boete, opgroeien en afscheid nemen. De roman is doortrokken van melancholie, zowel die van het jongetje dat zijn moeder is kwijtgeraakt als die van een land dat een te hoge prijs heeft betaald voor de toetreding tot het kapitalistische westen.
Uitgever: AtheneumISBN: 9789025367015
Toegevoegd door Sandra
Stem hier:
4,20 / 5 stemmen
4,20 / 5 stemmen
Dizzie waardering:
4 / 5
Dizzie recensie
Als u de zonden blijft gedenken, Heer,
Heer, wie houdt dan stand?
(De Profundis, psalm, vertaald: Uit de diepten)
De titel van het boek in het Italiaans is Se consideri le colpe; een regel uit de psalm De Profundis. Het is een smeekbede aan God en een van de psalmen, die worden gebeden voor een overledene. Voor de Nederlandse vertaling is gekozen voor het tweede deel van de zin en eigenlijk dekt dat het verhaal nog beter dan de oorspronkelijke titel.
De vraag uit de titel geldt niet alleen voor Lorenzo, de protagonist die naar Boekarest is gegaan om de begrafenis van zijn moeder bij te wonen, maar ook voor Roemenië en de Roemenen. Op subtiele wijze, laat Bajani Roemenië en Lorenzo's moeder samenvloeien, als Lorenzo Boekarest observerend en zich zijn moeder herinnerend, de dagen rond de begrafenis in Roemenië doorbrengt. Bajani's terloopse wijze van schrijven doet oppervlakkig en makkelijk aan, maar het effect dat het teweeg brengt is des te schrijnender. Na afloop van het boek is het onmogelijk om een hekel te hebben aan een moeder die, van welke kant je het ook bekijkt, haar nog erg jonge zoon heeft achtergelaten bij een man die niet eens zijn echte vader is. Wat haar bewogen heeft om dat te doen, wordt nooit geheel duidelijk. Dat is ook onmogelijk, want Lorenzo kan alleen putten uit zijn herinneringen aan haar, toen ze er nog wel was. Waarom ze uiteindelijk nauwelijks nog contact met hem zocht en het bleef bij een sporadisch telefoontje, heeft ze hem nooit verteld en kan hij in Boekarest niet achterhalen.
Niets en niemand houdt stand, als je alleen maar naar de fouten van mensen kijkt, maar dat doet Lorenzo ook niet. Hij draagt teveel mooie en liefdevolle herinneringen aan zijn moeder bij zich, om haar alleen maar te kunnen zien als degene die hem in de steek heeft gelaten. En dan is daar het arme Roemenië, dat geplunderd wordt door allerlei fortuinzoekers, die zich op stuitende wijze verrijken ten koste van een bevolking die het al zo te verduren heeft gehad onder Nicolae Ceausescu. Met name de ex-geliefde van zijn moeder, de zeer onsympathieke Anselmi en zijn clubje zakenvrienden gedragen zich zeer bedenkelijk ten opzichte van hun Roemeense werknemers. Een al leeggeplunderd land wordt nog meer leeggeroofd door hen, op dezelfde wijze als Lorenzo's moeder door Anselmi is opgebruikt, terwijl zij door haar eigen ouders en broers in haar jeugd terzijde werd geschoven. Christian, de chauffeur van zijn moeder en nu Lorenzo's gids en chauffeur in Boekarest en Monica, Anselmi's huidige geliefde, helpen Lorenzo een beetje licht te schijnen op de laatste levensjaren van zijn moeder. Ook Viarengo, een Italiaanse vriend van zijn moeder, helpt hem zijn moeder en haar omstandigheden toch een beetje te begrijpen: Dus je bent alleen gestorven, als een zieke hond die zelfs haar vacht niet meer likt, waardoor andere honden geen zin meer hebben om aan haar gat te snuffelen.
Andrea Bajani is geboren in Rome, maar verhuisde al op jeugdige leeftijd naar Turijn, waar hij tegenwoordig werkt als journalist. Sinds 2002 is hij ook schrijver en publiceert hij elk jaar een boek. Wie houdt dan stand? is zijn zesde boek en het eerste boek dat in vertaling van hem beschikbaar is gekomen. Hij heeft er de Premio Mondello-prijs voor gekregen.
Reacties
Dorien66,
4 / 5
In al zijn eenvoud een prachtig boekje.
MeldenAGNES.POESEN,
4 / 5
In deze roman vertelt het hoofdpersonage Lorenzo het verhaal van zijn aanvankelijk idyllische jeugd die al zijn glans verliest als de verteller zijn moeder met haar minnaar naar het buitenland ziet vertrekken. Op zijn achttiende krijgt Lorenzo, de ik- verteller, het bericht dat zijn moeder is overleden in Roemenië. In afwisselende hoofdstukken deelt de verteller met de lezer enerzijds zijn herinneringen aan de tijd dat hij samen met zijn moeder leefde, hoe de contacten tussen hen na haar vertrek langzaam maar zeker steeds minder en minder worden. Anderzijds laat hij ons kennismaken met haar leven, haar kennissen, vrienden in Roemenië alsook met de begrafenis van zijn moeder.
Naast dit verhaal maakt de roman ons ook deelgenoot van de manier waarop Italiaanse zakenmensen na de val van Ceausescu zaken zijn gaan doen in Roemenië. De manier waarop zij (mis)gebruik hebben gemaakt van een volk dat nog diende te bekomen van de gruwelen van de jarenlange dictatuur.
De roman haalt zijn sterkte uit zijn eenvoud. Het is prachtig geschreven. Samen met de verteller ga je er als lezer in mee om de opgebouwde minachting, onverschilligheid naar de moeder toe om te zetten in een gebaar van vergeving.
MeldenBrixy,
4 / 5
Mooi door zijn eenvoud en verstilde sfeer. Een boek waar je voornamelijk "tussen de regels" achter de bedoelingen van de schrijver komt.
Wie genoten heeft van De eenzaamheid van de Priemgetallen, is ook dit absolut een aanrader.
Melden
